Παλαιά Εκκλησία Αγίας Μαρίνας

Αρχοντικά

Αρχαιολογικοί Χώροι

Στα βορειοανατολικά του χωριού, μια σειρά από αρχαιολογικές ανασκαφές έφεραν στο φως ένα οικισμό της Μέσης Εποχής του Χαλκού, καθώς και ένα νεκροταφείο.

Ειδικότερα, συστηματικές έρευνες  στον οικισμό διεξήγαγε η αρχαιολογική αποστολή του Πανεπιστημίου Cornell, κάτω από την επίβλεψη John Coleman, και διήρκησε  από το 1976 έως το 1982. Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια περιγράφοντας τον οικισμό γράφει πως πρόκειται για  «ένα μεγάλο σύμπλεγμα κατοικιών που χωρίζονται σε τρία και τέσσερα δωμάτια με πολύ καλά διατηρημένους τοίχους, από αργούς λίθους που το ύψος τους σε μερικές περιπτώσεις φθάνει τα δυο μέτρα». Οι πλείστες κατοικίες είναι συνεχόμενες με κοινούς τοίχους και μεταξύ τους διαφέρουν σημαντικά στις λεπτομέρειες. Ο Καρούζης συμπληρώνει πως «τα σπίτια  που προστατεύονταν από τους ανέμους είχαν μια κάθετη ή παράλληλη διάταξη προς τις ισοϋψείς του λόφου, ήταν δε κτισμένα με τοπική πέτρα από ασβεστόλιθο και πυριτόλιθο».

Ο οικισμός αυτός, όπως έδειξαν τα ανασκαφικά και στρωματογραφικά δεδομένα,  εγκαταλείφθηκε το 1800 π.Χ. μετά από μια καταστροφή.

Σε απόσταση περίπου 150 μέτρων, ανευρέθηκε το νεκροταφείο του οικισμού. Οι πρώτες ανασκαφές, όπως διασώζει ο Καρούζης, έγιναν από  το ξακουστό πρέσβη τυμβρωρύχο Τσεσνόλα μεταξύ 1868 και 1874. Ο τυμβωρυχός μάλιστα αναφέρει πως έφερε στο φως 82 τάφους με πολλά ευρήματα, από τα οποία τα περισσότερα μεταφέρθηκαν σε αρχαιολογικά μουσεία του εξωτερικού, όπως Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.  Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια σημειώνει πως ανάμεσα στα ευρήματα των μονοθάλαμων λαξευτών τάφων ήταν χειροποίητα αγγεία «με γραπτή μελανή διακόσμηση γεωμετρικών μοτίβων πάνω σε λευκή επιφάνεια», καθώς και ερυθροστιλβωτά αγγεία «με εγχάρακτη γραμμική διακόσμηση της μεταβατικής περιόδου από την Πρώιμη στη Μέση Εποχή του Χαλκού».

Άλλα αξιόλογα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στο χώρο του νεκροταφείου είναι χάλκινα ξίφη και εγχειρίδια, κομμάτια από πήλινα ειδώλια, πέτρινες αξίνες, πήλινες κεφαλές αδραχτιών και πήλινοι δίσκοι.

Πηγές:
Γιώργου Καρούζη, Περιδιαβάζοντας την Κύπρο, Λεμεσός, Πόλη και Επαρχία, Λευκωσία 2001
«Ημέρες Κυπριακής Κληρονομιάς», Κύπρος 2005,σ. 66
Κοινοτικό Συμβούλιο Αλάμπρας
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, τ.1

Φράγμα

Αιωνόβια δέντρα

Οικόσημα

Παλαιό Υδραγωγείο

Χαβούζα